उत्तरदायित्वास नकार आणि धोरणे
या पृष्ठावर महाराष्ट्र राज्य लेखा संचालनालयाच्या संकेतस्थळाशी संबंधित महत्वाची कायदेशीर व संचालनात्मक माहिती दिली आहे. यात जोडणी धोरण, गोपनीयता, कॉपीराईट, सामग्री व्यवस्थापन व आपत्कालीन नियोजन यांचा समावेश आहे.
हायपरलिंकिंग धोरणे
बाह्य संकेतस्थळांवरील दुवे
या पोर्टलवर शासन, बिगरशासकीय किंवा खाजगी संस्थांच्या संकेतस्थळांचे दुवे दिले आहेत. वापरकर्त्यांच्या सोयीसाठी हे दुवे दिले असून, त्या संकेतस्थळांवरील गोपनीयता, सुरक्षा व सामग्रीबाबत लेखा संचालनालय जबाबदार नाही. दुवा असणे म्हणजे त्या संकेतस्थळावरील माहितीची मान्यता असे समजून चालणार नाही.
या संकेतस्थळावर इतर संकेतस्थळांद्वारे दुवे
या संकेतस्थळावरील माहितीवर थेट दुवा देण्यास परवानगी आहे आणि यासाठी पूर्वपरवानगी आवश्यक नाही. परंतु आमचे पृष्ठ बाह्य संकेतस्थळांच्या फ्रेममध्ये उघडता कामा नये — ते नवीन ब्राउझर विंडोमध्ये उघडले पाहिजे.
गोपनीयता धोरण
साधारणपणे या पोर्टलवर तुमची वैयक्तिक माहिती (नाव, फोन नंबर, ईमेल इ.) आपोआप गोळा केली जात नाही. फक्त सांख्यिकी आणि सुरक्षेसाठी खालील माहिती नोंदवली जाते:
- IP पत्ता आणि डोमेन नाव
- ब्राउझर प्रकार व ऑपरेटिंग सिस्टीम
- भेटीची तारीख, वेळ आणि पाहिलेली पाने
या माहितीद्वारे तुम्ही वैयक्तिकरित्या ओळखण्याचा प्रयत्न केला जाणार नाही. जर संकेतस्थळाला हानी पोहोचवण्याचा किंवा अवैध कृतीचा प्रयत्न आढळला तर कायद्याच्या अंमलबजावणीसाठी आवश्यक माहिती पुरवली जाऊ शकते. जर कुठे वैयक्तिक माहिती मागितली गेली तर तिचा उपयोग कसा होईल याची माहिती वेळीच दिली जाईल.
कॉपीराईट धोरण
या पोर्टलवरील सामग्री खालील अटींच्या अधीन राहून कोणत्याही माध्यमात विनामूल्य वापरता येऊ शकते:
- सामग्री अचूक स्वरूपात वापरली जावी;
- गैरअर्थ, अपमान किंवा दिशाभूल होईल अशा प्रकारे वापरू नये;
- स्रोत स्पष्टपणे नमूद करावा.
ही परवानगी तृतीय पक्षांकडून कॉपीराइट असलेल्या सामग्रीस लागू होत नाही. अशा सामग्रीसाठी मूळ धारकाची परवानगी आवश्यक आहे.
अस्वीकरण
या संकेतस्थळावरील माहिती काळजीपूर्वक तयार केली असली तरी तिच्या वापरामुळे उद्भवलेल्या परिणामांसाठी संचालनालय जबाबदार राहणार नाही. शंका असल्यास संबंधित अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधावा.
अटी व शर्ती
हे संकेतस्थळ महाराष्ट्र राज्य लेखा संचालनालयाकडून चालवले जाते. हे संकेतस्थळ वापरणे म्हणजे तुम्ही या अटी मान्य केल्या असे समजले जाईल. अटी मान्य नसतील तर कृपया संकेतस्थळ वापरू नये.
येथे दिलेली माहिती अद्ययावत ठेवण्याचा प्रयत्न केला जातो; तथापि ती कायदेशीर सल्ला समजू नये. वापरकर्त्यांनी आवश्यक तपशील संबंधित विभागाकडून पडताळावा. या संकेतस्थळाच्या वापरामुळे होणाऱ्या थेट किंवा अप्रत्यक्ष नुकसानीस संचालनालय जबाबदार राहणार नाही. या अटी भारतीय कायद्याच्या अधीन असून विवादांचे न्यायक्षेत्र भारतीय न्यायालयांचे असेल.
सामग्री योगदान, समन्वय व मंजूरी धोरण (CMAP)
सामग्री ही वेब माहिती व्यवस्थापकांनी नियुक्त केलेल्या नोडल अधिकाऱ्यांकडून तयार केली जाते. मंजूर सामग्री mahesh.patil79@nic.in या ईमेलवर पाठवली जाते व त्यानंतर ती CMS द्वारे प्रकाशित केली जाते. सामग्री अपमानास्पद किंवा भेदभावात्मक भाषा नसल्याची खात्री केली जाते.
निर्धारित ईमेलवर प्राप्त सामग्री त्याच कामकाजाच्या दिवशी प्रकाशित केली जाते.
| अ. क्र. | सामग्री घटक | वारंवारिता | पुनरावलोकनकर्ता | मंजूरकर्ता |
|---|---|---|---|---|
| 1 | मुखपृष्ठावरील बॅनर | मासिक | नोडल अधिकारी | वेब माहिती व्यवस्थापक |
| 2 | अंतर्गत पृष्ठावरील बॅनर | मासिक | नोडल अधिकारी | वेब माहिती व्यवस्थापक |
| 3 | अस्वीकरण व धोरणे | वार्षिक | नोडल अधिकारी | वेब माहिती व्यवस्थापक |
| 4 | प्रवेशयोग्यता विधान | वार्षिक | नोडल अधिकारी | वेब माहिती व्यवस्थापक |
| 5 | मदत | वार्षिक | नोडल अधिकारी | वेब माहिती व्यवस्थापक |
| 6 | अभिप्राय | सहा महिन्यांनी | नोडल अधिकारी | वेब माहिती व्यवस्थापक |
| 7 | संपर्क | सहा महिन्यांनी | नोडल अधिकारी | वेब माहिती व्यवस्थापक |
वेब सामग्री पुनरावलोकन धोरण (CRP)
सामग्री घटकाच्या प्रकार व सुसंगतेनुसार पुनरावलोकन धोरण तयार केले जाते. वेब माहिती व्यवस्थापक संपूर्ण संकेतस्थळाची मासिक भाषाशुद्धता तपासणी करतो.
| अ. क्र. | टॅब शिर्षक | पुनरावलोकन वारंवारिता | पुनरावलोकनकर्ता | मंजूरकर्ता |
|---|---|---|---|---|
| 1 | आमच्याविषयी | सहा महिन्यांनी | नोडल अधिकारी | वेब माहिती व्यवस्थापक |
| 2 | आपत्कालीन माहिती | वार्षिक | नोडल अधिकारी | वेब माहिती व्यवस्थापक |
| 3 | द्रुत दुवे | त्रैमासिक | नोडल अधिकारी | वेब माहिती व्यवस्थापक |
| 4 | महा शासन | त्रैमासिक | नोडल अधिकारी | वेब माहिती व्यवस्थापक |
सामग्री संग्रह धोरण (CAP)
‘निविदा’, ‘कॅबिनेट निर्णय’, ‘अधिनियम व नियम’, ‘काय नवीन’ या विभागांतील माहिती खालील धोरणानुसार संग्रहित केली जाते:
| अ. क्र. | सामग्री घटक | प्रवेश धोरण | निर्गमन धोरण |
|---|---|---|---|
| 1 | निविदा | नवीन माहिती प्रकाशित होताच | सादरीकरणाची अंतिम तारीख संपल्यानंतर |
| 2 | अधिनियम व नियम | नवीन माहिती प्रकाशित होताच | दर तीन महिन्यांनी |
संकेतस्थळ सुरक्षा धोरण
संकेतस्थळाच्या सुरक्षेसाठी सुरक्षित सर्व्हर व विविध संरक्षक उपाय वापरले जातात. संशयास्पद क्रिया ओळखण्यासाठी सुरक्षा साधने वापरली जातात. अवैध कृत्य आढळल्यास आवश्यक माहिती कायद्याची अंमलबजावणी करणाऱ्या संस्थांना पुरवली जाऊ शकते.
संकेतस्थळ निरीक्षण धोरण
संकेतस्थळाची गुणवत्ता व सुसंगता खालील निकषांनुसार वेळोवेळी तपासली जाते:
- कार्यक्षमता: साइट लोडिंग वेळ व पृष्ठ कार्यक्षमता
- कार्यशीलता: इंटरेक्टिव्ह मॉड्यूल्सची तपासणी
- दोषपूर्ण दुवे: तुटलेले दुवे नियमित तपासणी
- ट्रॅफिक विश्लेषण: वापर नमुना
- अभिप्राय: अभ्यागत सूचना व अंमलबजावणी
आपत्कालीन व्यवस्थापन व व्यवसाय सातत्य योजना (BCP)
आपत्कालीन योजना — संक्षिप्त
वेबसाइट विकृतीकरण किंवा नैसर्गिक आपत्तीचा प्रभाव कमी करण्यासाठी खालील बाबी विचारात घेतल्या जातात:
- धोक्यांचे मूल्यांकन (विकृतीकरण, पूर, वादळ, आग इ.)
- अधिकारी व भूमिकांसह आपत्कालीन प्रतिसाद टीम
- एकाधिक माध्यमांद्वारे संपर्क योजना (ईमेल, SMS, सोशल मीडिया)
- सतत बॅकअप व पुनर्प्राप्ती पद्धती
- भौतिक सुरक्षा व विमा संरक्षण
- प्रशिक्षण, सराव व पुनरावलोकन
व्यवसाय सातत्य योजना — प्रमुख टप्पे
- BIA: महत्त्वाच्या कार्यांचे विश्लेषण
- धोका मूल्यांकन: जोखीम प्राधान्य
- Recovery Objectives: RTO व RPO निश्चित करणे
- Continuity Strategies: पर्यायी प्रणाली, क्लाउड बॅकअप
- Emergency Response Plan: संपर्क व वाढीची प्रक्रिया
- Data Backup & Recovery: संग्रह, चाचणी
- Incident Management: रिपोर्टिंग व प्रतिसाद
- Testing & Training: सराव व पुनरावलोकन
- Maintenance: नियतकालिक ऑडिट
विकृतीकरण प्रतिसाद (BCPचा भाग)
- घटनेची जाणीव व पुरावे संकलन
- प्रभावित प्रणालीचे वेगळेपण
- पूर्वीच्या स्वच्छ बॅकअपवरून पुनर्संचयन
- अद्ययावत सॉफ्टवेअर व सुरक्षा उपाय
- पेनेट्रेशन चाचणी
- प्रामाणिक संवाद व प्रतिष्ठा व्यवस्थापन
डेटा बिघाड व DR प्रक्रिया
- बिघाड ओळख व वेगळेपण
- कारण शोध व प्राथमिक/DR ठिकाण पडताळणी
- स्वच्छ बॅकअपवरून पुनर्संचयन
- डेटा समक्रमण
- तज्ञांची मदत (आवश्यक असल्यास)
- चाचणी व प्रक्रियेचे अद्ययावतन
नैसर्गिक आपत्ती — DR & DC समन्वय
प्रमुख बाबी:
- DR केंद्र प्राथमिक केंद्रापासून भौगोलिकदृष्ट्या वेगळे
- प्रतिकृतीकरण व बॅकअप यंत्रणा
- Failover प्रक्रिया व चाचणी
- दोन्ही केंद्रांचे सतत निरीक्षण